Mùa Hè Đỏ Lửa 1972: Trận Compongrou Ở Kampuchea
Vương Hồng Anh
Khi cuộc chiến Mùa Hè 1972 bùng nổ tại Quảng Trị, Kontum và Bình Long thì tình hình tại miền Tây Nam Phần vẫn chưa có những tín hiệu về các cuộc tấn công của Cộng Quân. Theo phân tích của các chuyên viên tình báo, tình trạng bình thường này không có nghĩa là đối phương không có khả năng mở các cuộc tấn công cường tập. Tin tức tình báo ghi nhận Cộng Quân vẫn còn ít nhất 6 trung đoàn chủ lực và có khả năng địch quân được tăng cường bởi Công Trường (Sư Đoàn) 1 CSBV. Mặc dù mục tiêu của Cộng Quân tại miền Tây không rõ ràng như tại các quân khu khác nhưng theo các tin tức tình báo, Cộng Quân sẽ tiến hành các cuộc tấn công từ cấp Trung Đoàn trở lên để cầm chân 3 sư đoàn 7, 9 và 21 Bộ Binh của Quân Đoàn IV, buộc các sư đoàn này phải tiếp tục bảo vệ khu vực trách nhiệm, không tăng viện được cho các chiến trường của các quân khu khác.
Vào đầu năm 1972, theo phân nhiệm của Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn IV, Sư Đoàn 7 Bộ Binh chịu trách nhiệm khu vực trọng điểm ở Tiền Giang, đồng thời yểm trợ cho các lực lượng diện địa các tỉnh nằm giữa sông Tiền Giang và Hậu Giang. Vào cuối tháng 4 năm 1972, trách nhiệm của Sư Đoàn 7 Bộ Binh nặng nề hơn khi Sư Đoàn 21 Bộ Binh được Bộ Tổng Tham Mưu điều động tăng phái cho chiến trường Bình Long. Một thành phần của Sư Đoàn trở thành lực lượng phản ứng cấp thời để yểm trợ cho Biệt Khu 44, được phân nhiệm phụ trách phòng thủ dọc theo biên giới Việt-Căm Bốt. Ngoài ra, Sư Đoàn 7 Bộ Binh còn là lực lượng tiếp ứng cho Quân Đội Cộng Hòa Căm Bốt để ngăn chận CSBV và Khmer Đỏ đang hoạt động từ Mỏ Vẹt đến bến phà Neak Luong.
Ngày 23 tháng 5, 1972, trận chiến đã xảy ra bên kia biên giới thuộc lãnh thổ Căm Bốt, giữa một lực lượng Biệt Động Quân thống thuộc quyền chỉ huy của Bộ Tư Lệnh Biệt Khu 44 và trung đoàn 207 CSBV. Trận địa cách quận lỵ Cái Cái 15 km về phía Bắc, trên địa giới hai tỉnh Kiến Tường và Kiến Phong. Trong trận đánh này, lực lượng VNCH đã tịch thu được một số tài liệu có nội dung liên quan đến kế hoạch xâm nhập của các Trung Đoàn CSBV vào miền Tây Nam Phần. Tiếp theo đó, vào ngày 10 tháng 6, 1972, một số tù binh bị bắt đã cho biết Công Trường 5 CSBV, bị thất bại trong cuộc tổng tấn công vào An Lộc, đã được Trung Ương Cục miền Nam của Cộng Sản (Cục R) tái phối trí về khu vực Chân Tượng, trong phần đất Căm Bốt, để từ đây tiến hành các cuộc xâm nhập vào miền Tây Nam Phần.
Ngày 12 tháng 6, 1972, sau khi được báo cáo đầy đủ về tình hình địch, Thiếu Tướng Nguyễn Vĩnh Nghi, nguyên Tư Lệnh Sư Đoàn 21 Bộ Binh, được cử giữ chức vụ Tư Lệnh Quân Đoàn IV thay thế Trung Tướng Ngô Quang Trưởng được điều động khẩn cấp ra chỉ huy chiến trường vùng hỏa tuyến, đã quyết định điều động hai trung đoàn thuộc Sư Đoàn 7 Bộ Binh và bộ tư lệnh tiền phương của sư đoàn này hành quân vào vùng Chân Tượng ở phía Bắc tỉnh Kiến Tường. Liền ngay sau đó, trung đoàn thứ ba của Sư Đoàn 7 Bộ Binh cũng được điều động vào khu vực nói trên. Tư lệnh mặt trận Chân Tượng là Tướng Nguyễn Khoa Nam, Tư Lệnh Sư Đoàn 7 Bộ Binh. Để yểm trợ hỏa lực cho Sư Đoàn 7 Bộ Binh, không quân chiến lược và chiến thuật Việt-Mỹ đã liên tục oanh kích các vị trí được ghi nhận là có Cộng Quân tập trung. Các phi tuần B-52 đã thả bom xuống một số mục tiêu trọng điểm. Chính nhờ sự xuất trận kịp thời của Sư Đoàn 7 Bộ Binh và phản ứng mau lẹ của Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn IV, kế hoạch xâm nhập của Công Trường 5 CSBV vào miền Tây Nam Phần đã bị vô hiệu hóa.
Giữa tháng 6, 1972, Cộng Quân phản công, giao tranh quyết liệt xảy ra đã diễn ra quanh khu vực Chân Tượng. Một thành phần của Công Trường 5 CSBV đã mở cuộc tấn công cường tập cố chọc thủng tuyến phòng ngự của một đơn vị Sư Đoàn 7 Bộ Binh. Địch áp dụng lối đành biển người và tiền pháo hậu xung để cố tràn ngập và chiếm cho bằng được vị trí án ngữ của đơn vị VNCH nhưng các đợt xung phong của Cộng Quân đều bị đẩy lui. Ngày 20 tháng 6, 1972, dưới quyền chỉ huy toàn diện của Tướng Nguyễn Khoa Nam, lực lượng bộ chiến Sư Đoàn 7 Bộ Binh đã dàn trận từ 3 hướng để chận đánh các đơn vị Cộng Quân đang cố rời Chân Tượng để di chuyển về hướng Đông. Vào thời gian này, Cộng Quân đã điều động nhiều dàn đại bác phòng không và hỏa tiễn tầm nhiệt SA-7 vào khu vực gần Chân Tượng nên đã ngăn cản tầm hoạt động của các phi đội trực thăng và phi cơ quan sát của không quân VNCH, một số trực thăng bị trúng đạn phòng không của Cộng Quân. Dù đối phương tận dụng hỏa lực để ngăn chận các cuộc yểm trợ của Không Quân nhưng Sư Đoàn 7 Bộ Binh vẫn giữ được thế chủ động. Một trung đoàn Cộng quân đã bị lực lượng bộ chiến Sư Đoàn 7 Bộ Binh chận đánh trong khi đang di chuyển. Bị phục kích bất ngờ và thiệt hại nặng, Cộng Quân phải rút về tuyến sau.
Sau gần 3 tuần giao tranh, Sư Đoàn 7 Bộ Binh đã kiểm soát hoàn toàn kiểm soát được khu vực Chân Tượng. Cuối tháng 6, 1972, Tướng Nam tung quân về hướng Bắc để truy kích Cộng quân. Những trận giao tranh kế tiếp đã xảy ra giữa các đơn vị của Sư Đoàn 7 Bộ Binh và các trung đoàn của Công Trường 5 CSBV. Bị truy đuổi, Cộng Quân đã rút sâu vào địa phận Căm Bốt và chuyển đổi trục tiến quân về hướng Đông. Bộ Tư Lệnh Công Trường 5 CSBV đã cố điều động hai trung đoàn 24 và Z-18 tiến sâu vào căn cứ địa 470 trong vùng Đồng Tháp Mười. Tại đây, 2 trung đoàn CSBV này đã phối hợp với 2 trung đoàn Z-15 và Đồng Tháp để tạo áp lực ở Tây Bắc Định Tường.
Những trận đánh của Sư Đoàn 7 Bộ Binh trên phần đất Căm Bốt
Trong khi Cộng Quân gia tăng áp lực tại Tiền Giang, thì trong phần đất Căm Bốt ở phía tây Chân Tượng, tin tình báo ghi nhận một số đơn vị CSBV kéo vào Kompong Trabek. Với sự phụ lực của các đơn vị Khmer Đỏ, lực lượng Cộng Quân đã đánh chiếm và tổ chức nhiều chốt chận kiểm soát từ vùng Mỏ Vẹt đến bến phà Neak Luong trên sông Mê Kông. Đến đầu tháng 7, 1972, quân đội Cọng Hòa Căm Bốt chỉ còn kiểm soát được hai thị trấn Neak Luong và Svay Rieng. Trước tình hình nguy kịch, quân đội Cộng Hòa Căm Bốt đã khẩn yêu cầu quân lực VNCH tăng viện. Dù phải đối phó với các cuộc tấn công của Cộng Quân, Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn IV đã điều động một thành phần của Sư Đoàn 7 Bộ Binh và lực lượng trừ bị của Quân Đoàn khẩn cấp tiếp cứu. Lực lượng VNCH đã phối hợp với quân đội Cộng Hòa Căm Bốt khởi động cuộc hành quân hỗn hợp để tái chiếm thị trấn Kompong Trabek. Sau 22 ngày kịch chiến, lực lượng VNCH đã đánh bật Cộng Quân ra khỏi thành phố này và truy quét địch dọc theo Quốc Lộ 1 về hướng Tây sau khi một thành phần của lực lượng đặc nhiệm VNCH đã bắt tay được với lực lượng trú phòng Neak Luong. Cũng cần ghi nhận rằng Kompong Trabek là một vị trí chiến lược trọng yếu. Thị trấn này nằm trên trục vận chuyển giữa hai khu vực tiếp vận chính của các đơn vị Cộng Quân trên đất Căm Bốt. Do đó, Cộng Quân đã tái phối trí lực lượng ở gần thị trấn này với quyết tâm là sẽ phản công để dành quyền kiểm soát thị trấn chiến lược này.
Gần cuối tháng 7, 1972, do tình hình Quân Khu 4 sôi động, Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn IV phải điều động toàn bộ lực lượng Sư Đoàn 7 Bộ Binh rời khỏi nội địa Căm Bốt để trở về vùng trách nhiệm cũ. Khi lực lượng VNCH vừa rút khỏi Kompong Trabek và bàn giao lại cho quân đội Cộng Hòa Căm Bốt, Cộng Quân đã tung quân tái chiếm thị trấn này.