Bài Viết
Nguyễn Khoa Nam
Chủ Trương: Nguyễn Mạnh Trí
Kỹ Thuật: Nguyễn Khoa Danh
Tâm Tình Chiến Hữu
Lê Quang Lưỡng
Khi tôi làm Tiểu Đoàn Trưởng TĐ2ND, tiểu đoàn tôi đặt dưới quyền chỉ huy của Chiến Đoàn 3 Dù do Trung Tá Nguyễn Khoa Nam làm Chiến Đoàn Trưởng. Trong khoảng thời gian này, dù rằng là một đơn vị mới tái thành lập, TĐ2ND đã chiến thắng hai trận đầu tiên thật vẻ vang. Trận chiến thắng đầu tiên xảy ra tại thủ đô Sài Gòn, với nhiệm vụ bảo vệ phi trường Tân Sơn Nhất trong cuộc chống xâm nhập pháo kích và phá hoại của Cộng Sản Bắc Việt. Trận chiến thắng thứ hai xảy ra tại Phong Điền, hướng Bắc của Huế.
TĐ2ND đã thâu đạt được kết quả tốt đẹp, không những riêng cho tiểu đoàn mà cho cả Chiến Đoàn 3 Dù. Hai chiến thắng này là một bước tiến mạnh và cũng là một sức mạnh thúc đẩy tinh thần quyết chiến quyết thắng của các chiến sĩ TĐ2ND vào những cuộc chiến thắng liên tục nhiều năm sau. Với tinh thần hăng say và sự chiến đấu dũng cảm đó, đơn vị đã được tưởng thưởng giây biểu chương màu Quân Công Bội Tinh trong thời gian tôi làm Tiểu Đoàn Trưởng TĐ2ND.
Trong hai trận chiến mà tôi có dịp hành quân dưới quyền chỉ huy của Trung Tá Nguyễn Khoa Nam, Chiến Đoàn Trưởng Chiến Đoàn 3 Dù, tôi được may mắn học hỏi về khả năng ước tính nhạy cảm và khả năng dụng binh thật chính xác của ông. Từ hai trận chiến thắng này, tôi được Sư Đoàn biết đến là TĐ2ND có khả năng chiến đấu cao, là một đơn vị xứng đáng sánh vai cùng các đơn vị đàn anh trong Sư Đoàn Nhảy Dù.
TĐ2ND được tưởng thưởng xứng đáng, trở về hậu cứ để dưỡng quân và bổ sung. Sau đó, tôi được đi du hành quan sát tại Okinawa. Trở về nước, tôi được Thiếu Tướng Tư Lệnh Sư Đoàn chỉ định thay thế Trung Tá Hồ Trung Hậu, Chiến Đoàn Trưởng Chiến Đoàn 1 Dù vào tháng 11 năm 1967. Tết Mậu Thân năm 1968, Lữ Đoàn 1 Dù đã giải cứu và phá tan vòng vây của Cộng Sản Bắc Việt đang vây hãm BTL/SĐ1BB của Tướng Trưởng. Các chiến sĩ Dù đã đẩy lui quân địch và chiếm lại hai phần ba Thành Nội. Đây là chiến thắng đầu tiên trong những tháng đầu đảm nhiệm chức vụ Lữ Đoàn Trưởng.
Thiếu Tướng Nguyễn Khoa Nam là một vị Tướng rất cao quý và hiếm có trong hành ngủ cấp Tướng. Tôi đã may mắn chiến đấu dưới quyền chỉ huy của ông. Tôi xin góp phần nhận xét những gì tôi biết và thấy về khả năng quân sự và cá tính đặc biệt của Thiếu Tướng.
Về khả năng quân sự, lúc đầu ai cũng đánh giá sai lầm về khả năng chỉ huy khi ông được chỉ định làm chỉ huy trưởng đơn vị chiến đấu bởi vì trước đó ông đã đảm nhiệm các chức vụ không tác chiến trong một thời gian dài. Nhưng khi làm Tiểu Đoàn Trưởng TĐ5ND, ông đã chiến thắng liên tục nhiều trận đánh với mức độ tổn thất tối thiểu. Khi lên làm Chiến Đoàn rồi Lữ Đoàn Trưởng, ông cũng liên tục được nhiều chiến thắng. Điều này cho ta thấy ông là một cấp chỉ huy có tài và mưu trí, điều động đơn vị mau lẹ và nhanh chóng hợp với địa thế và hiểu được ý định địch. Quan niệm về chiến thuật hành quân của ông rất chính xác. Ông lại rất tận tâm, theo dõi sự tiến quân của các đơn vị để phản ứng kịp thời và đối phó với mọi tình thế biến chuyển bất ngờ. Tóm lại, Tướng Nguyễn Khoa Nam là một vị tướng tài và mưu trí, đảm lược, bình tĩnh và tận tâm với đơn vị, tận tình với đất nước, rất hiếm có trong hàng ngũ cấp lãnh đạo quân đội.
Về đức tính, ông rất ít nói, trầm tĩnh, bình dị, không hống hách, liêm khiết và yêu mến thuộc cấp, gần gũi và coi binh sĩ mình như ruột thịt. Ông được thuộc cấp quý mến vì chân thật và thanh liêm, biết tha thứ những lỗi lầm không đáng trách. Thái độ trang nghiêm nhưng không kiêu căng, phách lối.
Tướng Nguyễn Khoa Nam là một vị Tướng hữu danh và tài đức. Ông đã oanh liệt tuẫn tiết để giữ trọn nghĩa khí của một vị võ tướng.
Ông nguyên là Chuẩn Tướng, Tư Lệnh cuối cùng của Sư Đoàn Nhảy Dù vào thời điểm 1975.
